اورشلیم (UNA/WAFA) - بر اساس تجزیه و تحلیل دادههای پزشکی منتشر شده توسط پزشکان بدون مرز در روز پنجشنبه، بحران سوء تغذیه ایجاد شده توسط اسرائیل در غزه، تأثیر مخربی بر زنان باردار، مادران شیرده، نوزادان و نوزادان زیر شش ماه در دورههای خصومت و محاصره شدید، مانند اواسط سال 2025، داشته است.
پزشکان بدون مرز توضیح دادند که در چهار مرکز درمانی که این سازمان اداره یا پشتیبانی میکند، بین اواخر سال ۲۰۲۴ و اوایل ۲۰۲۶، تیمهای این سازمان میزان بالاتری از زایمان زودرس و مرگ و میر در میان نوزادان متولد شده از مادرانی که در دوران بارداری دچار سوءتغذیه بودهاند، میزان بالای سقط جنین خودبهخودی و افزایش شدید عدم پایبندی به درمان در میان کودکان مبتلا به سوءتغذیه را ثبت کردهاند..
پزشکان بدون مرز (MSF) این یافتهها را به ممنوعیت کالاهای اساسی توسط اسرائیل و حملات آن به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله مراکز درمانی، مرتبط دانستند. ناامنی، آوارگی، محدودیتهای امدادرسانی و دسترسی محدود به غذا و مراقبتهای پزشکی، همگی عواقب مخربی برای سلامت مادران و نوزادان داشته است. پزشکان بدون مرز هشدار دادند که علیرغم آتشبس فرضی، وضعیت همچنان بسیار ناپایدار است و از اسرائیل خواستند که فوراً اجازه دسترسی بدون مانع برای کمکها و ملزومات حیاتی را بدهد..
ومرسه روکاسپانا، مسئول فوریتهای پزشکی پزشکان بدون مرز، گفت: «بحران سوءتغذیه کاملاً ساخته دست بشر است. قبل از جنگ، سوءتغذیه در غزه عملاً وجود نداشت. به مدت دو سال و نیم، محاصره سیستماتیک کمکهای بشردوستانه و کالاهای تجاری، همراه با ناامنی، دسترسی به غذا و آب پاک را به شدت محدود کرد. مراکز بهداشتی مجبور به تعطیلی شدند و شرایط زندگی به طرز چشمگیری رو به وخامت گذاشت. در نتیجه، آسیبپذیرترین اقشار جمعیت به طور فزایندهای در معرض خطر سوءتغذیه قرار دارند.»
پزشکان بدون مرز دادههای جمعآوریشده از ۲۰۰ مادر نوزادانی که در بخشهای مراقبتهای ویژه نوزادان در بیمارستانهای الناصر و الحلو در خان یونس و شهر غزه، بین ژوئن ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶ تحت درمان بودند را تجزیه و تحلیل کردند. بیش از نیمی از زنان در برههای از دوران بارداری از سوءتغذیه رنج میبردند و ۲۵ درصد از آنها در زمان زایمان هنوز دچار سوءتغذیه بودند..
نود درصد از نوزادانی که از مادران دچار سوءتغذیه متولد میشوند، نارس به دنیا میآیند و ۸۴ درصد از آنها وزن کمی در هنگام تولد دارند - که این میزان به طور قابل توجهی بالاتر از نوزادانی است که از مادرانی متولد میشوند که در هنگام تولد دچار سوءتغذیه نبودهاند. میزان مرگ و میر نوزادان در بین نوزادانی که از مادران دچار سوءتغذیه متولد میشوند، دو برابر بیشتر از نوزادانی است که از مادران غیرمبتلا به سوءتغذیه متولد میشوند..
بین اکتبر ۲۰۲۴ و دسامبر ۲۰۲۵، تیمهای پزشکان بدون مرز ۵۱۳ نوزاد زیر شش ماه را در برنامههای تغذیه درمانی سرپایی در مراکز مراقبتهای بهداشتی اولیه المواسی و العطار در خان یونس بستری کردند. از بین افراد بستری شده، ۹۱ درصد در معرض خطر رشد و نمو ناقص بودند. تا دسامبر، ۲۰۰ کودک از این برنامه مرخص شده بودند - تنها ۴۸ درصد بهبود یافته بودند، ۷ درصد فوت کرده بودند و ۷ درصد به برنامهای برای کودکان بزرگتر ارجاع داده شده بودند. تکان دهنده است که ۳۲ درصد از نوزادان، عمدتاً به دلیل ناامنی و آوارگی، به درمان پایبند نبودند.
مارینا پومارس، هماهنگکننده پزشکی این سازمان در فلسطین، میگوید: «کاهش پذیرش بیماران در اواخر ژوئیه و اوایل اوت ۲۰۲۵ با دورهای از ناامنی شدید و اختلال در توزیع غذا همزمان شد. اکثر مادران حتی قبل از تشخیص سوءتغذیه در فرزندانشان، درخواست حمایت تغذیهای کرده بودند که نشاندهنده ناامنی غذایی گسترده ناشی از محاصره اسرائیل است که عملاً ماهها مانع ورود غذا به غزه شده بود. خانوادهها مکانیسمهای مقابلهای را اتخاذ کردهاند و اغلب هنگام توزیع محدود مواد غذایی، مردان و کودکان را بر مادران اولویت میدهند.»".
قبل از جنگ، هیچ واحد تغذیه درمانی اختصاصی وجود نداشت. تیمهای پزشکان بدون مرز اولین موارد سوء تغذیه در کودکان را در ژانویه ۲۰۲۴ شناسایی کردند. از آن زمان تا مارس ۲۰۲۶، این سازمان ۴۹۵۰ کودک زیر ۱۵ سال - که ۹۸ درصد آنها زیر پنج سال سن داشتند - مبتلا به سوء تغذیه حاد شدید را در برنامههای سرپایی و بستری خود بستری کرد. در همین دوره، ۳۴۸۲ زن باردار و شیرده در برنامههای سرپایی ثبتنام شدند..
آتشبس مورد توافق در ژانویه ۲۰۲۵ در اواسط مارس ۲۰۲۵ پایان یافت. تا اواخر ماه مه ۲۰۲۵، تعداد نقاط توزیع غذا از تقریباً ۴۰۰ به تنها چهار نقطه که توسط بنیاد بشردوستانه غزه اداره میشدند، کاهش یافته بود. علاوه بر این، محاصره اعمال شده بر کامیونهای تجاری غذا، دسترسی به غذا را به شدت محدود کرده بود. خوزه ماس، رئیس واحد اورژانس پزشکان بدون مرز، توضیح داد: «نقاط [توزیع غذا] نظامی و خطرناک بودند و به سختی عملیاتی یا حتی باز بودند و دسترسی به کمکهای غذایی مورد نیاز را بیش از پیش محدود میکردند.»".
در ماههای بعد، مراکز تحت حمایت پزشکان بدون مرز (MSF) شاهد افزایش شدید بیمارانی بودند که به دلیل خشونت در نقاط توزیع غذا و سوءتغذیه مرتبط با محرومیت غذایی، به دنبال مراقبت بودند. بسیاری از زنان همچنین گزارش دادند که در نتیجه خطرات قابل توجهی که اعضای مرد خانواده هنگام تلاش برای تهیه غذا در مراکز MSF با آن مواجه بودند، و همچنین بمباران هوایی شدید و آوارگی ناشی از آن، دچار استرس و اضطراب شدید شدهاند. تیمهای MSF همچنین در این دوره شاهد افزایش سقط جنین خود به خودی بودند که به نظر میرسد استرس شدید یکی از عوامل مؤثر در آن بوده است..
بر اساس طبقهبندی یکپارچه فاز امنیت غذایی (IPC)، که در ماه اوت قحطی اعلام کرد، که اولین مورد از این نوع در منطقه خاورمیانه بود، تخمین زده شد که بین ۱۶ اکتبر و ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، تقریباً سه چهارم جمعیت غزه با سطح بالایی از ناامنی غذایی حاد مواجه هستند..
خوزه ماس، رئیس واحد اورژانس پزشکان بدون مرز، اضافه میکند: «محدودیتهای تاکتیکی اسرائیل بر ورود مواد غذایی، کنترل نظامی راهروهای کمکرسانی و مکانهای توزیع، و حملات هدفمند آن به زیرساختهای ضروری در غزه، محیطی را ایجاد کرده است که در آن عمداً از گرسنگی به عنوان ابزاری برای کنترل استفاده میشود. در حالی که آتشبس به اصطلاح تا حدودی ثبات ایجاد کرده است، اما همچنان بسیار شکننده است. تیمهای ما همچنان بیماران جدیدی را که از سوءتغذیه رنج میبرند، پذیرش میکنند، زیرا مردم غزه مجبورند شرایط زندگی عمداً نامناسبی را تحمل کنند و به کمک، درآمد و منابع اولیه دسترسی نداشته باشند. پزشکان بدون مرز از مقامات اسرائیل، به عنوان قدرت اشغالگر، و کشورهای متحد، از جمله ایالات متحده، میخواهد تا ورود کافی و پایدار کمکهای حیاتی به مردم غزه را برای بازگرداندن سطح قابل قبولی از سلامت، تغذیه و کرامت تسهیل کنند.»".
لازم به ذکر است که سوء تغذیه در زنان باردار، زنان شیرده و نوزادان زیر شش ماه عموماً به عنوان سوء تغذیه طبقه بندی می شود، نه سوء تغذیه حاد متوسط یا شدید. بیماران به عنوان افرادی با "وضعیت تغذیه ای ضعیف" یا "در معرض خطر کمبود تغذیه ای" در نظر گرفته می شوند.
(تمام شد)
