Ramallah (UNA/WAFA)- Wasaaradda arrimaha dibadda ee Falastiiniyiinta iyo ajaaniibta ayaa sheegtay in xuquuqul insaanka Falastiin aan laga saarin ilaalinta caalamiga ah, gaar ahaan tan iyo sannad-guuradii 76-aad ee ka soo wareegtay dembiga isir-sifinta ee “Nakba,” kaas oo dadkii reer falastiin ay ka dhigteen qaxoonti dalkiisa iyo qurbahaba, waxa uu noqday bartilmaanta nidaamka gumaysiga.
Wasaaradda ayaa warbixin ay soo saartay xuska maalinta caalamiga ah ee xuquuqul insaanka ku sheegtay in maalinta 430-aad ee uu billowday dagaalka xasuuqa ah ee ay maamulka guumaysiga Israa’iil ku hayaan shacabka reer Falastiin ee ku sugan marinka Qaza, kaasi oo ilaa hadda horseeday in ciidamada Israa’iil ay xasuuqaan. Shuhadada 44,664 muwaadiniin ah, oo ay ku jiraan 17,581 caruur ah iyo 12,048 haween ah, kumanan Falastiiniyiin ah ayaa ku dhaawacmay, kuwaas oo kala badh ka mid ah ay yihiin haween iyo caruur, marka lagu daro dagaalka sababay barakac iyo barakaca qasabka ah ee dheeraad ah 1.9 milyan, iyada oo bartilmaameedka Israel ay saamaysay goobaha rayidka ah ee lagu ilaaliyo xeerarka caalamiga ah ee bini'aadantinimada, oo ay ku jiraan guryaha, dugsiyada, jaamacadaha, isbitaallada, iyo goobaha cibaadada, waxayna sababtay in tiro isbitaallo ah ay joojiyaan adeegga, marka lagu daro dilka 1055 shaqaale caafimaad ah, iyo dilka 190 saxafi, marka laga soo tago dagaalka gaajada ah oo ay ku dhaqmaan maamulkii qabsashadu sida qalab dagaal.
Waxa ay intaa ku dartay in dambiyada iyo weerarada ay gaysato Israel ay yihiin kuwo baahsan oo saameeyay dhamaan qeybaha ay ka kooban tahay dhulka falastiiniyiinta tan iyo 7-dii October 2023-kii, ciidamada gumeysiga ay ku dileen Daanta Galbeed ilaa 806 falastiiniyiin ah oo ay ku jirto Qudus, oo ay ku jiraan in ka badan 168 caruur ah. Marka laga soo tago xarigga boqolaal Falastiiniyiin ah, iyadoo tirada ay gaareyso 10,200 oo maxaabiis falastiiniyiin ah ayaa ku jira xabsiyada la haysto, oo ay ku jiraan 270 carruur ah, kuwaas oo la il daran xaalado bini’aadantinimo ka baxsan.
Wasaaraddu waxay tilmaantay in ciidamada gumaysigu ay si badheedh ah ula beegsadaan muwaadiniinta reer falastiin hubka noocyadiisa kala duwan iyo awood xad dhaaf ah marka ay hawlgalada ku guda jiraan, taas oo ay u dheertahay in maxaabiista falastiiniyiinta ah loo geysto tacadiyo kala duwan oo isugu jira jidh iyo nafsi inta ay ku guda jiraan su’aalo weydiinta iyo baadhista, iyadoo indhaha lagu hayo. adduunka oo dhan, iyada oo aan ceeb iyo ixtiraam lahayn qodobbada qaanuunka caalamiga ah iyo qaraarrada Qaramada Midoobay.
Wasaaraddu waxay xaqiijisay in aysan jirin wax micno ah oo ay leedahay xuska maalinta caalamiga ah ee xuquuqul insaanka oo ah marka uu jiro fal-dambiyeedka xasuuqa ah ee lagu hayo shacabka Falastiin iyadoo aan la qaadin tillaabooyin dhab ah oo lagu xaqiijinayo ilaalinta shacabka falastiin oo aan laga saarin ilaalinta caalamiga ah iyo qaadista tallaabooyinka lagama maarmaanka ah. in Israa’iil, oo ah awoodda la wareegtay, lagula xisaabtamo dembiyada bini’aadantinimada ka baxsan ee ka dhanka ah dadka reer Falastiin, iyadoo ku nuuxnuuxsatay in ay xoojin doonto dadaalkeeda diblomaasiyadeed iyo tan sharciga ee heer kasta si loo xaqiijiyo soo afjarida gardarada waxashnimada ah ee ka dhanka ah Marinka Gaza, gelitaanka gargaarka bini’aadantinimo Strip, joojinta barakicinta qasabka ah ee dadka reer Falastiin, iyo bixinta ilaalinta sharci ee lagama maarmaanka u ah dhammaan dadka Falastiiniyiinta.
(waa dhamaatay)
