ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဂျီဘူတီနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး ဒီယာ အယ်လ်-ဒင် ဘာမာခရာမာ- လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုလုပ်ငန်းကို တရားမျှတမှုနှင့် ဘက်မလိုက်မှုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်သည့်အခါ လူ့အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများအကြား ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ခြင်းတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေမည်ဖြစ်သည်။

ဂျက်ဒါ (UNA) – ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဂျီဘူတီသမ္မတနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး၊ သံတမန်တပ်ဖွဲ့၏ အကြီးအကဲ ဒီယာ အယ်လ်-ဒင် ဆာအိဒ် ဘာမာခရာမာက လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုလုပ်ငန်းကို တရားမျှတမှုနှင့် ဘက်မလိုက်မှုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်သောအခါ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်မှုကို အထောက်အကူပြုပြီး တည်ငြိမ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးကာ လူ့အဖွဲ့အစည်းများအကြား ယုံကြည်မှုပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် အထောက်အကူပြုကြောင်း၊ ပဋိပက္ခများ၏ အရင်းခံအကြောင်းရင်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ၎င်း၏အခန်းကဏ္ဍအပြင် ရမ်ဇာန်လသည် ကရုဏာနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှု၏ အဓိပ္ပာယ်များကို ဖော်ဆောင်ပြီး ဝိညာဉ်များတွင် ပေးကမ်းခြင်းနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှု၏ တန်ဖိုးများကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်စေကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

၁၄၄၇ ခုနှစ်၊ ရမ်ဇာန်လ ၁၆ ရက်နှင့် ကိုက်ညီသော ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် အစ္စလာမ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (UNA) ၏ သတင်းဌာနများသမဂ္ဂမှ စီစဉ်သော ရမ်ဇာန်ညနေခင်းတွင် Zoom ပလက်ဖောင်းမှတစ်ဆင့် “လူ့အခွင့်အရေးနှင့် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်မှုနှင့် သည်းခံမှုတန်ဖိုးများကို မြှင့်တင်ရန် ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုလုပ်ငန်း” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မိန့်ခွန်းပြောကြားစဉ် ၎င်းက ယင်းသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

သံအမတ်ကြီးက ရမ်ဇာန်လသည် ဘုရားဝတ်ပြုချိန်ကာလတစ်ခုသာမက အားနည်းသူများနှင့် လိုအပ်နေသူများအပေါ် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် စုပေါင်းတာဝန်ယူမှုကို သတိပေးသည့် ကိုယ်ကျင့်တရားကျောင်းတစ်ခုကိုလည်း ကိုယ်စားပြုကြောင်း ရှင်းပြခဲ့ပြီး တမန်တော်မြတ်၏ စကားများကို ကိုးကား၍ ဘုရားသခင်သည် သူ့အား ကောင်းချီးပေးပြီး ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပေးသနားတော်မူပါစေဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်- “ယုံကြည်သူသည် ယုံကြည်သူအတွက် အဆောက်အအုံတစ်ခုနှင့်တူပြီး အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုစီသည် တစ်ခုကိုတစ်ခု ခိုင်မာစေသည်” နှင့် သူ၏ စကားဖြစ်သည့် “မိမိကိုယ်တိုင်ချစ်သည့်အရာကို မိမိညီအစ်ကိုအတွက် မချစ်မချင်း သင်တို့တွင် မည်သူမျှ အမှန်တကယ် မယုံကြည်ကြ” ဟု ဆိုခဲ့သည်၊ ဤပရောဖက်ပြုချက်များသည် စည်းလုံးညီညွတ်မှုယဉ်ကျေးမှုကို တည်ထောင်ပြီး လူများအကြား စာနာမှုနှင့် သည်းခံမှုစိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ပေးကြောင်း ညွှန်ပြသည်။

လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းနှင့် လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်ရေးတို့ ပေါင်းစည်းမှုကို မြှင့်တင်ရာတွင် လွတ်လပ်သော အမြဲတမ်းလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်သည် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ကြောင်း ၎င်းက အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး ကော်မရှင်၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာ ဟာဒီ ဘင် အလီ အယ်လ်-ယာမီသည် ရာထူးတာဝန်ယူချိန်မှစ၍ ကော်မရှင်၏ လုပ်ငန်းများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခြင်းနှင့် ၎င်း၏အစီအစဉ်များကို အသက်ဝင်စေခြင်းတို့တွင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

အစ္စလာမ်ဘာသာတွင် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး၊ လူကြီးနှင့် ကလေးများအတွက် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မှန်ကန်သော အယူအဆကို မီးမောင်းထိုးပြရာတွင် အာဏာပိုင်၏ အခန်းကဏ္ဍကို အားကောင်းစေရန် အရေးကြီးကြောင်း ၎င်းက အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာသည် အစ္စလာမ်ဥပဒေနှင့် အစ္စလာမ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ခိုင်မာစွာ တည်ရှိနေသော မူတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ အစ္စလာမ်ဘာသာသည် လူသားကို ဂုဏ်ပြုရန်နှင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု သို့မဟုတ် ဖယ်ထုတ်ခြင်းမှ ဝေးကွာစွာ ၎င်း၏အခွင့်အရေးများကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရန် ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စလာမ်ဘာသာနှင့်ပတ်သက်သည့် မမှန်ကန်သော ပုံစံတူများကို ပြင်ဆင်ရန်နှင့် အစ္စလာမ်ယဉ်ကျေးမှု အခြေခံသည့် တရားမျှတမှု၊ ကရုဏာ၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို လေးစားမှုကဲ့သို့သော ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးများကို မီးမောင်းထိုးပြရန်နှင့် ငြင်းခုံမှု၊ အသိပညာနှင့် ကောင်းမွန်သော ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ၎င်းတို့ကို ကာကွယ်ရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ထောက်ပြခဲ့သည်။

ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာအတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေး ရင်ဆိုင်နေရသော အပြင်းထန်ဆုံးစိန်ခေါ်မှုများထဲမှတစ်ခုမှာ အစ္စလာမ်ဘာသာကို မုန်းတီးမှု တိုးပွားလာခြင်းနှင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု၊ လှုံ့ဆော်မှုနှင့် အမုန်းတရားတို့၏ လက္ခဏာများဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထောက်ပြခဲ့ပြီး ဤဖြစ်စဉ်သည် မွတ်စလင်များကို ထိခိုက်စေရုံသာမက ပြည်သူများအကြား ဗဟုဝါဒနှင့် နားလည်မှု၏ အုတ်မြစ်များကိုပါ ထိခိုက်စေပြီး ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအစား ကွဲပြားမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

ဤဖြစ်စဉ်ကို ရင်ဆိုင်ရန်အတွက် အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ စစ်မှန်သောပုံရိပ်ကို ကရုဏာ၊ တရားမျှတမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဘာသာတရားအဖြစ် မီးမောင်းထိုးပြရန်၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းများ၏ ထူးခြားချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး နိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမပြုဘဲ အသိပညာ၊ ဆွေးနွေးမှုနှင့် အပြန်အလှန်လေးစားမှုတို့ကို အခြေခံသည့် မျှတသော ဆွေးနွေးမှုကို မြှင့်တင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ပရော်ဖက်ရှင်နယ်နှင့် ထိရောက်သော မီဒီယာများမပါဘဲ အာဏာပိုင်၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများနှင့် အခန်းကဏ္ဍကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်းသည် မပြီးပြည့်စုံကြောင်း ၎င်းက အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး ဤအခြေအနေတွင် အစ္စလာမ်မစ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့အစည်း၏ သတင်းဌာနများသမဂ္ဂ၏ မီဒီယာလုပ်ငန်းကို ပံ့ပိုးခြင်းနှင့် မကြာသေးမီက လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် အခန်းကဏ္ဍကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ခြင်းနှင့် သည်းခံခြင်းသည် ဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့်သာ ပြီးပြည့်စုံကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြခဲ့ပြီး ယဉ်ကျေးမှုများ၏ ဆွေးနွေးမှုသည် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို ကာကွယ်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ပုံစံတူများကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ အမုန်းစကားများကို ရင်ဆိုင်ခြင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကွဲပြားမှုကို လူတို့အကြား ကြွယ်ဝမှုနှင့် နားလည်မှုရင်းမြစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းတို့တွင် အထောက်အကူပြုသောကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

စစ်မှန်သောငြိမ်းချမ်းရေးသည် နိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက်များပေါ်တွင်သာ အခြေခံသည်မဟုတ်ဘဲ တရားမျှတမှုတည်ဆောက်ခြင်း၊ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အခြားသူများကို လက်ခံသည့်ယဉ်ကျေးမှုကို မြှင့်တင်ခြင်းအပေါ်တွင်လည်း အခြေခံထားပြီး ယင်းယဉ်ကျေးမှုသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုရရှိရန် အထောက်အကူပြုကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် သံအမတ်ကြီးက ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ၏ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်များကို တုံ့ပြန်ရာတွင် အဆင့်မြင့်ပုံစံတစ်ခု ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည့် King Salman Center for Relief and Humanitarian Aid အပါအဝင် အရည်အသွေးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်လာသည့် Saudi Program for Separating Conjoined Twins ကဲ့သို့သော အရည်အသွေးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။

(ပြီးပါပြီ)