Riyadh (UNA/SPA) – Bisa gayyatar da Amurka ta yi masa, ministocin harkokin wajen kasashen Saudiyya, Jamhuriyar Larabawa, Masar, Hadaddiyar Daular Larabawa, da kuma Amurka sun gudanar da shawarwari masu tsauri kan rikicin kasar Sudan, inda suka yi nuni da cewa, lamarin ya haifar da rikicin bil adama mafi muni a duniya, kana yana haifar da babbar barazana ga zaman lafiya da tsaro a yankin.
Ministocin sun kuduri aniyar samar da wasu ka'idoji na bai daya don kawo karshen rikicin Sudan:
Na farko: Mulkin Sudan, haɗin kai, da daidaiton yanki na da mahimmanci don zaman lafiya da kwanciyar hankali.
Na biyu: Babu wata hanyar soji da za ta magance wannan rikici, kuma ci gaba da zaman da ake yi yana haifar da wahala da hadari da ba za a amince da shi ba ga zaman lafiya da tsaro.
Na uku: Wajibi ne dukkan bangarorin da ke rikici da juna su saukaka kai dauki cikin gaggawa, cikin aminci, ba tare da wani cikas ba don kai agajin jin kai a duk fadin kasar Sudan, ta dukkan hanyoyin da suka dace, da kare fararen hula kamar yadda dokokin jin kai na kasa da kasa suka tanada da kuma wajibcin da suke da shi a karkashin sanarwar Jeddah, da kuma kaurace wa hare-haren wuce gona da iri kan kayayyakin more rayuwa na fararen hula.
Na hudu: Al'ummar Sudan ne suke yanke shawarar makomar mulkin Sudan ta hanyar tsarin rikon kwarya na gaskiya da adalci, ba karkashin ikon kowace jam'iyya mai yaki ba. Ministocin sun yi kira da a fara tsagaita wuta na tsawon watanni uku domin ba da damar kai kayan agaji cikin gaggawa a duk fadin kasar ta Sudan, lamarin da ya kai ga tsagaita bude wuta nan take. Sannan ya kamata a kaddamar da cikakken tsarin mika mulki cikin gaskiya da adalci cikin watanni tara domin cimma muradun al'ummar Sudan na samar da gwamnati mai santsi, mai cin gashin kanta da farar hula tare da cikakken hakki da rikon amana, wanda ke da matukar muhimmanci ga dorewar zaman lafiyar Sudan da kuma kiyaye cibiyoyin gwamnati. Kungiyoyi masu tsattsauran ra'ayi masu tsattsauran ra'ayi da ke da alaka da kungiyar 'yan uwa musulmi ko kuma masu alaka da kungiyar 'yan uwa musulmi ba za su iya zartas da makomar kasar ta Sudan ba, wadanda tasirinsu ya haifar da tashe-tashen hankula da rashin zaman lafiya a yankin.
Ministocin sun amince da sanya ido sosai kan yadda ake aiwatar da wadannan jaddawalin, tare da tabbatar da cewa a shirye suke su yi amfani da nagartattun ofisoshinsu da kuma yin dukkan kokarin da ya kamata wajen ganin bangarorin sun aiwatar da cikakken aiwatar da su, gami da gudanar da tarukan ci gaba da tattaunawa kan matakai na gaba.
Na biyar: Tallafin soji na waje ga bangarorin da ke rikici a Sudan yana kara ta'azzara rikicin, da tsawaita shi, da kuma taimakawa wajen rashin zaman lafiya a yankin. Don haka, kawo karshen tallafin soji daga waje ya zama dole domin kawo karshen rikicin.
Ministocin sun kuma bayyana wadannan alkawurra a matsayin wani bangare na ba da goyon bayansu ga samar da zaman lafiya a Sudan:
- A yi duk wani kokari na goyon bayan shawarwarin sasanta rikicin tare da hadin gwiwar sojojin kasar Sudan da dakarun da ke tallafawa cikin gaggawa.
- Matsa lamba ga dukkan bangarorin da ke rikici da su kare fararen hula da kayayyakin more rayuwa, da kuma tabbatar da cewa taimakon jin kai ya isa ga masu bukata.
- Samar da yanayin da zai tabbatar da tsaron yankin tekun maliya a sikeli.
- Magance barazanar tsaro da ke kan iyaka daga kungiyoyin 'yan ta'adda da masu tsattsauran ra'ayi, da yanayin da ke ba su damar yaduwa.
- Rashin ba da sarari ga bangarorin yanki da na cikin gida da ke neman cin gajiyar rikicin da ke faruwa a Sudan.
Ministocin sun tabbatar da aniyarsu ta maido da zaman lafiya da kawo karshen wahalhalun da al'ummar Sudan suke ciki, da kuma shirye-shiryen hada kai da kasashen Afirka da Larabawa da hukumomi da Majalisar Dinkin Duniya da kawayen kasashen duniya domin cimma wannan buri.
Ministocin sun kuma tattauna kan bukatun jin kai na gaggawa da kuma bukatu na farfadowa da wuri, inda suka jaddada bukatar ci gaba da yin kira ga kasashen duniya da su magance wadannan bukatu da kuma gina tarukan jin kai na baya-bayan nan.
Ministocin sun kuma tabbatar da aniyarsu ta ci gaba da tattaunawa, tuntuba, da taruka a matakai na ministoci da na kananan hukumomi, domin inganta hadin gwiwar da suke yi na tallafawa kawo karshen rikice-rikice a Sudan, gami da goyon bayan kafawa da aiwatar da cikakken mika mulki cikin gaskiya.
Don haka, ministocin sun bayyana goyon bayansu ga kokarin da Masarautar Saudiyya da Amurka suka yi ta hanyar aiwatar da yarjejeniyar Jeddah na cimma yarjejeniyar tsagaita wuta ta dindindin a Sudan, da kuma kokarin da Masar ta yi dangane da taron kungiyoyin fararen hula da na siyasa na Sudan, wanda aka gudanar da zagayen farko a birnin Alkahira a watan Yulin shekarar 2024. Ministocin sun amince da ci gaba da tuntubar juna a wannan bangare na taron Quad.
(Na gama)
