A ranakun 13 da 14 ga Yuli, 2026, babban birnin Mauritania, Nouakchott, ya karbi bakuncin taron zuba jari na yanki a fannin kiwon lafiya, wani babban taro da aka sadaukar domin tattara jari, karfafa kawance tsakanin kasashen Kudu, da kuma tallafawa ikon mallakar lafiya da magunguna a kasashen Afirka da kasashe mambobin kungiyar hadin gwiwar Musulunci.
Cibiyar Ci Gaban Kasuwanci ta Musulunci, Gwamnatin Jamhuriyar Musulunci ta Mauritania, Hukumar Lafiya ta Duniya, Bankin Ci Gaban Musulunci, Bankin Ci Gaban Afirka, da abokan hulɗarsu ne suka shirya taron tare. Dandalin ya jaddada muhimmancin da Cibiyar ke da shi a matsayin babban dandamali na yanki don haɓaka ciniki, zuba jari, da haɗin gwiwa a fannin tattalin arziki tsakanin ƙasashe membobin Ƙungiyar Haɗin Kan Musulunci.
A matsayinta na abokin tarayya wajen shirya taron, Cibiyar Ci Gaban Kasuwanci ta Musulunci ta taimaka wajen hada gwamnatoci, kungiyoyi na kasa da kasa, bankunan ci gaba na kasashe daban-daban, kamfanoni masu zaman kansu, masu zuba jari, hukumomin bunkasa zuba jari, hukumomin kula da harkokin kudi, da kungiyoyin masana'antu, inda ta samar da wani wuri na musamman don tattaunawa da gina kawance da nufin tallafawa ci gaban lafiya mai dorewa.
Mai girma Mr. Tidjane Thiam, Ministan Lafiya na Jamhuriyar Musulunci ta Mauritania ne ya jagoranci taron, kuma Ms. Latifa Bouabdellaoui, Darakta Janar ta Cibiyar Ci Gaban Kasuwanci ta Musulunci ce ke kula da shi.
A matsayinta na abokin tarayya wajen shirya wannan taron, Cibiyar Ci Gaban Kasuwanci ta Musulunci ta taka muhimmiyar rawa wajen tattaro manyan 'yan wasa na duniya da na yanki don haɓaka saka hannun jari a fannin kiwon lafiya, ƙarfafa sarƙoƙin ƙima na yanki, da kuma hanzarta haɗakar tattalin arziki tsakanin ƙasashe membobin Ƙungiyar Haɗin Kan Musulunci.
Taron ya samu halartar manyan cibiyoyi, wadanda suka hada da Babban Darakta na Hukumar Lafiya ta Duniya, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, da Mataimakin Sakatare Janar na Kungiyar Hadin Kan Musulunci mai kula da Harkokin Tattalin Arziki, Dr. Ahmed Kawisa Sengendo, tare da wasu ministocin lafiya da shugabanni da wakilan kungiyoyin Afirka na masana'antar magunguna da samar da kayayyaki.
Tsawon kwanaki biyu, ministoci, wakilan gwamnati, ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa, cibiyoyin kuɗi, hukumomin tsara dokoki, masu zuba jari, masana masana'antu, abokan hulɗar fasaha da ƙwararru sun halarci manyan zaman ministoci, tarurrukan karawa juna sani da kuma tarurrukan da aka keɓe don gabatar da damar saka hannun jari a masana'antar lafiya da magunguna.
Aikin dandalin ya dogara ne akan manyan tebura guda biyu.
Taron tattaunawa na farko, wanda aka gudanar a matakin ministoci tare da halartar Hukumar Lafiya ta Duniya da Cibiyar Ci Gaban Kasuwanci ta Musulunci, ya tattauna hanyoyin hanzarta saka hannun jari a fannin lafiya, karfafa tsarin kiwon lafiya, da kuma samar da yanayi mai kyau ga hadin gwiwar gwamnati da masu zaman kansu. Wakilin WHO ya kuma gabatar da Dandalin Zuba Jari na Tasirin Lafiya (HIIP), wani shiri da nufin tattara kudade masu dorewa, masu tasiri don karfafa tsarin kiwon lafiya na farko da na kiwon lafiya a kasashe masu karamin karfi da matsakaita.
Taro na biyu ya tattaro shugabanni da wakilan ƙungiyoyin masana'antun magunguna a Yammacin Afirka. Tattaunawar ta mayar da hankali kan samar da magunguna na gida, sauƙaƙe samun dama ga kasuwa, daidaita tsarin dokoki, canja wurin fasaha, ƙarfafa ƙarfin masana'antu, da kuma kafa sarkar darajar magunguna na yanki.
Mahalarta taron sun amince cewa saka hannun jari a fannin kiwon lafiya ginshiki ne na gina jarin ɗan adam, haɓaka juriyar al'umma, da kuma tallafawa ci gaban tattalin arziki da ci gaba mai ɗorewa, suna mai jaddada cewa kiwon lafiya jari ne na dabaru, ba nauyin kuɗi ba. Sun kuma nuna muhimmiyar rawar da kamfanoni masu zaman kansu ke takawa wajen ba da kuɗaɗen kayayyakin more rayuwa na kiwon lafiya, haɓaka masana'antar magunguna, ƙarfafa kirkire-kirkire da binciken kimiyya, da kuma faɗaɗa hanyoyin samun magunguna da ayyukan kiwon lafiya.
Dandalin ya kasance wani dandali na tattaunawa tsakanin gwamnatoci, kungiyoyi na kasa da kasa, bankunan ci gaba na kasashe daban-daban, masu zuba jari, kamfanoni masu zaman kansu, da kuma masu ruwa da tsaki a fannin tattalin arziki. Ya kuma taimaka wajen gina gadoji tsakanin 'yan kasuwa da abokan huldar kudi, ta haka ne ya karfafa hadin gwiwa tsakanin gwamnati da kamfanoni masu zaman kansu da kuma karfafa hadin gwiwa tsakanin kasashen Afirka da kasashe mambobin kungiyar hadin gwiwar Musulunci.
Yarda da Sanarwar Nouakchott
An kammala taron tattaunawar, bayan kwana biyu na tattaunawa mai amfani, tare da amincewa da "Sanarwar Nouakchott kan Ƙarfafa Zuba Jari a Bangaren Lafiya a Jihohin Membobin OIC: Daga Dabaru zuwa Aiwatarwa."
Wannan sanarwar ta ƙunshi ra'ayin mahalarta taron na mai da lafiya wani ɓangaren dabarun saka hannun jari da kuma injin ci gaban tattalin arziki da ci gaba mai ɗorewa, kuma tana kira, musamman, ga:
- Haɓaka tsarin kiwon lafiya da kasuwannin magunguna a yankin;
- Ƙarfafa hukumomin kula da harkokin ƙasa da na sa ido, da kuma ƙarfafa haɗin kan hukumomi;
- Tallafawa samar da magunguna, alluran rigakafi, kayayyakin kiwon lafiya da kuma sinadaran magunguna masu aiki a cikin gida;
- Haɓaka sabbin hanyoyin samar da kuɗi da kuma ƙarfafa zuba jari na gwamnati da masu zaman kansu;
- Haɓaka haɗin gwiwar masana'antu, canja wurin fasaha, da ƙirƙirar cibiyoyin yanki na ƙwarewa;
- Ƙarfafa juriyar tsarin kiwon lafiya da hanyoyin samar da kayayyaki;
- Zuba jari a binciken kimiyya, fasahar kere-kere, sauyin zamani, fasahar kere-kere, da kuma ci gaban jarin ɗan adam.
Sanarwar Nouakchott ta kuma tanadar da tsarin bin diddigin lamarin, wanda ya haɗa da shirya tarurruka na lokaci-lokaci da kuma shirya rahotanni kan ci gaban da aka samu wajen aiwatar da alkawuran da aka amince da su. Ta hanyar amincewa da wannan sanarwar, mahalarta taron sun tabbatar da ƙudurinsu na sanya Nouakchott ya zama wurin farawa ga wani sabon salo da nufin fassara alkawuran siyasa zuwa ayyuka masu amfani, masu ma'ana, da kuma waɗanda za a iya aunawa, ta haka ne za su ba da gudummawa ga ƙarfafa ikon mallakar lafiya da magunguna, haɗakar haɗin kan yanki, da kuma tabbatar da tsaron lafiyar al'ummarsu.
A matsayinta na wata kungiya mai hadin gwiwa a fannin tattalin arziki kuma abokiyar hadin gwiwa wajen shirya taron, Cibiyar Ci gaban Kasuwanci ta Musulunci ta sabunta alƙawarinta na ci gaba da tattaro gwamnatoci, ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa, bankunan ci gaba na ɓangarori daban-daban, kamfanoni masu zaman kansu, da masu zuba jari don hanzarta aiwatar da ayyukan gine-gine a fannoni na kiwon lafiya, magunguna, da sarƙoƙin darajar yanki, don biyan buƙatun ƙasashe membobin Ƙungiyar Haɗin Kan Musulunci.
A ƙarshe, Cibiyar Ci Gaban Kasuwanci ta Musulunci tana miƙa godiya da godiya ga gwamnati da al'ummar Jamhuriyar Musulunci ta Mauritania saboda kyakkyawar tarba da kuma karimcin da suka yi musu, da kuma gudummawar da suka bayar wajen samun nasarar wannan babban taron yanki.
(Na gama)


