کوالالامپور (UNA) - رهبران تنوع مذهبی جهانی از دولتها و رهبران مذهبی در سراسر جهان خواستند تا جنگ نسلکشی، گرسنگی و ویرانی در غزه را محکوم کنند و فوراً و با تمام توان و امکانات خود برای توقف این قتل عام مداخله کنند و بر دولت اشغالگر اسرائیل فشار آورند تا این فاجعه انسانی را متوقف کند. آنها تأکید کردند که اگر قوانین بینالمللی مؤثر و حقوق بینالملل بشردوستانه، از جمله فعالسازی سازوکارهای پاسخگویی بینالمللی، وجود نداشت، این فاجعه که وجدان بشری را تکان داده است، رخ نمیداد.
این خبر در پایان دومین اجلاس بینالمللی رهبران مذهبی با عنوان «نقش رهبران مذهبی در حل مناقشات» که در کوالالامپور، پایتخت مالزی، توسط دفتر نخستوزیر مالزی با همکاری اتحادیه جهان اسلام برگزار شد، اعلام شد. این اجلاس توسط آقای انور ابراهیم، نخستوزیر پادشاهی مالزی، به همراه دبیرکل اتحادیه و رئیس انجمن علمای مسلمان، جناب شیخ محمد بن عبدالکریم العیسی، با حضور و مشارکت ۴۰۰ رهبر مذهبی برجسته از سراسر جهان افتتاح شد.
رهبران مذهبی در بیانیه خود از جامعه بینالمللی خواستند تا دولت اشغالگر اسرائیل را تحت فشار قرار دهد تا به تعهدات معاهدات و میثاقهای بینالمللی و حقوق بشری پایبند باشد و برای پایان دادن به رنج مردم فلسطین، تضمین حقوق مشروع آنها و تأسیس کشور مستقل خود مطابق با قطعنامههای بینالمللی مربوطه تلاش کند.
در این زمینه، آنها بر حمایت خود از سند نهایی کنفرانس بینالمللی سطح بالا برای حل مسئله فلسطین از طریق راهحلهای مسالمتآمیز و اجرای راهحل دو دولت، در سطح وزرا، که با حمایت و ریاست پادشاهی عربستان سعودی با همکاری جمهوری فرانسه، در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد، تأکید کردند. آنها عزم خود را برای بهکارگیری تمام نفوذ معنوی و اجتماعی خود برای بسیج حمایت سیاسی و دیپلماتیک از این سند در کشورهای خود و در سراسر مناطقی که در آنها نفوذ دارند، ابراز کردند.
رهبران دینی بر عزم راسخ خود برای ارائه چارچوبی اخلاقی که به حل مناقشات پی در پی که ارزشهای جهانی بشریت را تضعیف کرده و به تفرقه و نفرت دامن زده است، کمک کند، تأکید کردند.
انور ابراهیم، نخست وزیر مالزی، در سخنرانی خود در جلسه افتتاحیه این اجلاس، از شرکتکنندگان در این اجلاس، رهبران تنوع مذهبی جهان، استقبال کرد و مراتب قدردانی و تشکر عمیق خود را از تعهد آنها به صلح، عدالت و انسانیت ابراز داشت.
نخست وزیر مالزی تأکید کرد که همه ادیان به دنبال ارتقای بشریت هستند و افزود: «بله، تفاوتهایی وجود دارد. من مسلمان هستم، من به اسلام عمل میکنم، اما همچنین میدانم که در اسلام از رحمت برای جهانیان صحبت میکنیم، به معنای رحمت نسبت به همه برای حفظ تعادل و میانهروی مندرج در امت وسط. من همچنین معنای «شما یکدیگر را بشناسید» را میدانم، که نه تنها به معنای مدارا است، بلکه به معنای درک عمیقتر از یادگیری و درک ماهیت تفاوتها نیز میباشد.»
او بر لزوم اتحاد همه پیروان ادیان علیه کسانی که ارزشهای جهانی بشریت را رد میکنند، تأکید کرد و از همه رهبران مذاهب مختلف خواست تا از جوهره بشریت دفاع کنند.
نخست وزیر مالزی نسبت به خطرات نظریههای برخورد و درگیری، مانند نظریه «برخورد تمدنها» که ادعا میکند برخورد اجتنابناپذیر است، هشدار داد و توضیح داد که این برخورد در واقع، برخورد جهل است، نه برخورد تمدنها.
او با تأکید بر اینکه وضعیت نوار غزه دردناک است، خاطرنشان کرد که بحران در نوار غزه نشان داده است که جامعه بینالمللی اشتیاق و علاقه خود را به عدالت و انسانیت از دست داده است. در پنجاه و شصت سال گذشته، ما با استعمار و استثمار انسان از انسان مبارزه کردهایم، اما غزه نمونهای از این امر است. هر روز شاهد کشتار کودکان و بمباران خانهها و مردم هستیم. کشورش پرسید: دین به ما چه میآموزد و ندای وجدانی که از ایمان و ارزشهای اخلاقی ما سرچشمه میگیرد، کجاست؟
از سوی دیگر، جناب آقای شیخ دکتر محمد العیسی، دبیرکل اتحادیه جهان اسلام، ضمن خوشامدگویی به شرکتکنندگان در اجلاس، تأکید کردند که این اجلاس در مرحلهای استثنایی از تاریخ معاصر ما برگزار میشود، مرحلهای که با فجایع و چالشهای فراوانی که بر نظم جهانی و مشروعیت بینالمللی آن تأثیر گذاشته است، مشخص میشود.
جناب ایشان تأکید کردند که صلح در جهان ما فقط یک گزینه نیست، بلکه ضرورتی مرتبط با وجود آن و اعتبار منشور بینالمللی آن است که در آن مردم سازمان ملل متحد در 1945 ژوئن XNUMX متعهد شدند نسلهای آینده را از بلای جنگ که دو بار در طول زندگی ما غم و اندوه ناگفتهای را برای بشریت به ارمغان آورده است، نجات دهند. آنها همچنین متعهد شدند که به تعهدات ناشی از معاهدات و سایر منابع حقوق بینالملل احترام بگذارند و در صلح و همسایگی خوب با هم زندگی کنند.
او افزود: «ما با درک نقش حیاتی رهبران مذهبی در تأثیرگذاری بر وجدان مؤمنان مذهبی در سراسر جهان، که تقریباً ۸۰ درصد از جمعیت جهان را تشکیل میدهند، مواجه هستیم. تأثیر معنوی آنها در ترویج ارزشها و اصول جهانی انسانی و محافظت از ایدهها در برابر نفوذ هرگونه مفهوم افراطگرایی، خشونت و تروریسم، به ویژه در محیطهایی که در آن زندگی و رشد میکنند، از اهمیت ویژهای برخوردار است، که در درجه اول مفاهیم نفرت، نژادپرستی، تبعیض و طرد قرار دارند.»
العیسی توضیح داد که هدف این اجلاس، به چالش کشیدن رهبران تنوع مذهبی در مورد اعتبار فراخوان آنها برای ارزشهای جهانی انسانی است.
او همچنین توضیح داد که این اجلاس برای تأکید بر این نکته برگزار میشود که مقامات معنوی صرفاً به موعظه کردن نمیپردازند، بلکه موظفند با هدایت پیروان خود از دیدگاه معنوی خود به محوریت کرامت انسانی مطابق با اصول جهانی خود، نقش فعالی در ایجاد صلح داشته باشند.
جناب ایشان تأکید کردند که اصولی که ما به آنها اعتقاد داریم، شعار، بیانیه یا درخواستهایی نیستند که هر از گاهی صادر شوند. بلکه آنها میثاقی دائمی هستند که در گفتمان ما تجسم یافته، در گفتار و کردار به رفتار ما تبدیل شده و توسط نهادهای معنوی به عنوان «آموزش و انگیزه» ترویج میشوند تا ثابت کنند که ارزشهای واقعی دینی، از فضیلت در تمام معانی آن محافظت میکنند.
او خاطرنشان کرد که درسهای تاریخ به ما آموخته است که صلح در جهان ما باید بر اساس آگاهی از این باشد که درگیری و مبارزه تنها شری را ایجاد میکند که بر همه تأثیر میگذارد و سازندگان آن، حتی اگر در ابتدا با زرق و برق پیروزی وسوسه شوند، در نهایت ناامید باز میگردند و ننگ شرمی را بر جای میگذارند که فصلهای تاریخ آنها را سیاه میکند، همانطور که قدرت و نفوذ عدالت الهی و حکمت عمیق آن چنین است.
دبیرکل اتحادیه نگرانی عمیق خود را از جنگها و درگیریهای رخ داده در عرصه بینالمللی که امنیت جهان و ثبات جوامع آن را تهدید میکند، ابراز کرد. وی خاطرنشان کرد که نسلکشی و قحطی که امروز در نوار غزه، در برابر چشم و گوش جامعه بینالمللی در حال وقوع است، سابقهای خطرناک در اصول حقوق بشر است که جهان ما از زمان صدور اعلامیه جهانی حقوق بشر شاهد آن نبوده است. متأسفانه، این امر اعتبار مشروعیت بینالمللی را به دلیل عدم پایبندی به منشور همبستگی آن زیر سوال میبرد و در نتیجه انسجام ملتهای آن را که وحدت خود را برای حمایت از آرمانهای عادلانه، مطابق با منشور تاریخی خود اعلام کردهاند، تهدید میکند.
ایشان تأکید کردند که تجربه ثابت کرده است که رهبران تنوع مذهبی از طریق گفتگو، میانجیگری و آشتی، تأثیر مؤثری بر اجرای دیپلماسی مذهبی، که دیپلماسی خلاق است، دارند. این به دلیل داراییهای قابل توجه آنها است که از جایگاه معنوی آنها ناشی میشود و آنها را قادر میسازد تا در خنثی کردن بحرانها، به ویژه با آموزش پیروان خود در مورد رفتارهای پیشگیرانه، مشارکت کنند. جنابعالی تأکید کردید که این نقشها جایگزینی برای فرآیندهای سیاسی نیستند، بلکه شاخهای حمایتی از آنها هستند.
در همین راستا، جناب دبیرکل اتحادیه، دو ابتکار را اعلام کردند. هدف اول، فعال کردن نقش معنوی و اخلاقی رهبران تنوع مذهبی در سراسر جهان برای مشارکت در تلاشها برای دستیابی به راهحلهای مسالمتآمیز برای درگیریها، بر اساس نفوذ معنوی آنها در جوامع و مردمان مذهبی است.
در همین راستا، العیسی تأیید کرد که اتحادیه عرب برای تکمیل توسعه طرحهای فرعی این ابتکار که از تلاشهای صلح حمایت و پشتیبانی میکند، تلاش خواهد کرد. وی توضیح داد که اتحادیه عرب این کار را از طریق یکی از مهمترین ارکان خود، یعنی طرح «ایجاد پلهای تفاهم و صلح بین شرق و غرب» که در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۳ توسط سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد، آغاز کرده است.
ابتکار دوم، همانطور که دبیرکل اتحادیه اعلام کرد، حمایت از اقلیتها در کشورهایی با تنوع مذهبی، قومی و فرهنگی، تضمین حقوق مشروع، آزادیها و کرامت شایسته آنها بود، با توجه به اینکه بسیاری از این اقلیتها به ویژه به دلیل صدور قوانینی که هویت مذهبی آنها را هدف قرار میدهد، به حاشیه رانده شدهاند. همچنین برنامههای همزیستی و چارچوبهای قانونی حمایتی برای این اقلیتها در سرزمینهای خود، از جمله برخورد عاقلانه با انحرافات از اصول متمدن قانون اساسی ملی آنها، از طریق صدور برخی قوانین افراطی، پیشنهاد شد.
پنج جلسه آکادمیک در طول این اجلاس برگزار شد. جلسه اول به موضوع درگیریها با بُعد مذهبی: ریشهیابی علل و پرداختن به مسیرها پرداخت. جلسه دوم به بررسی نقش رهبران تنوع مذهبی در مقابله با مظاهر خشونت و دعوت به درگیری پرداخت. جلسه سوم به بررسی موضوع دیپلماسی مذهبی و کمکهای حمایتی به تلاشها برای دستیابی به توافقات عادلانه و مسالمتآمیز پرداخت. جلسه چهارم به موضوع تبادل تخصص و تجربیات موفق در مدیریت تنوع مذهبی پرداخت. جلسه پنجم به موضوع «فاجعه غزه: آینهای از ناتوانی بینالمللی و تحریف ارزشهای انسانی» پرداخت.
بیانیه پایانی اجلاس شامل حمایت از مفاد دو سند تاریخی بود: (سند مکه) و (سند ایجاد پلهای ارتباطی بین مذاهب اسلامی) که توسط اتحادیه جهان اسلام با اجماع علمای مسلمان از مقصد جهانی خود در مکه مکرمه صادر شده است. دو کنفرانس بینالمللی این اسناد با حمایت سخاوتمندانه خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز - حفط الله علیه - برگزار شد، زیرا حاوی اصول محکم و پایههای محوری برای ایجاد ارزشهای همزیستی و تسامح بین پیروان ادیان و فرهنگها و برای اختصاص یک گفتمان متمدنانه آگاهانه است که فرهنگ اعتدال را در بر میگیرد، با بیعدالتی، درگیری و نفرت مطلق و بیدلیل مقابله میکند و خواستار گسترش افقهای آشنایی، همکاری و منفعت بر اساس بشریت مشترک و ارزشهای والا است.
شرکتکنندگان در بیانیه مشترک خود، تشکیل یک کمیته دائمی برای این اجلاس، متشکل از نمایندگانی از دفتر نخستوزیر مالزی و اتحادیه جهان اسلام را توصیه کردند. این کمیته مقدمات اولیه سومین اجلاس بینالمللی رهبران تنوع دینی را فراهم خواهد کرد و نقشه راهی را تدوین خواهد کرد که راههای غلبه بر چالشها و خطرات پیش روی جوامع بشری را از منظر معنوی پیشبینی میکند.
شرکتکنندگان در کنفرانس، ابتکار اتحادیه جهان اسلام را با هدف فعال کردن نقش معنوی و اخلاقی رهبران تنوع مذهبی از طریق مشارکت در حل مسالمتآمیز درگیریها و استفاده از نفوذ آنها در جوامع و مردم مذهبی، پذیرفتند.
آنها همچنین ابتکار عمل اتحادیه در مورد حمایت از اقلیتها در کشورهایی با تنوع مذهبی، قومی و فرهنگی را، همانطور که در بیانیه فوقالذکر جناب دبیرکل آمده است، تصویب کردند.
شرکتکنندگان از نخستوزیر مالزی و اتحادیه جهان اسلام به خاطر همکاریشان در برگزاری موفقیتآمیز این اجلاس تشکر کردند و ابراز امیدواری کردند که اجلاس بعدی در شرایط بینالمللی بهتری برگزار شود.
(تمام شد)
