Ciddə (UNA) – İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzv dövlətlərinin Xarici İşlər Nazirləri Şurası, 10 yanvar 2026-cı il tarixində, Şənbə günü, işğalçı dövlət olan İsrail tərəfindən qondarma "Somaliland" bölgəsinin tanınmasından sonra Somali Federal Respublikasındakı vəziyyətin inkişafı ilə bağlı iyirmi ikinci fövqəladə sessiyasında İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Nizamnaməsinin prinsipləri və məqsədlərini rəhbər tutaraq;
İslam Zirvə Konfransı və Xarici İşlər Nazirləri Şurasının sessiyaları tərəfindən Somali Federativ Respublikası ilə bağlı qəbul edilmiş bütün qətnamələri bir daha təsdiqləyərək;
İşğalçı dövlət olan İsrail tərəfindən qondarma "Somaliland" bölgəsinin müstəqil dövlət kimi tanınmasından sonra Somali Federativ Respublikasındakı vəziyyətin inkişafını müzakirə etmək üçün 1 yanvar 2026-cı il tarixində Ciddə şəhərindəki İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş Katibliyinin qərargahında keçirilən "daimi nümayəndələr səviyyəsində" İcraiyyə Komitəsinin fövqəladə açıq iclasının yekun bəyanatına istinad edərək və dövlətlərin suverenliyinə, milli birliyinə və ərazi bütövlüyünə hörməti və onların daxili işlərinə qarışmamağı, eləcə də beynəlxalq hüquq prinsiplərinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə uyğun olaraq qanunsuz hərəkətlərdən irəli gələn vəziyyətlərin tanınmaması prinsipini vurğulayaraq;
İsrailin, işğalçı dövlətin qondarma “Somaliland” bölgəsini müstəqil dövlət kimi tanımasının, Somali Federal Respublikasının suverenliyini, milli birliyini və ərazi bütövlüyünü kobud şəkildə pozmasının və regional və beynəlxalq sülhə və təhlükəsizliyə birbaşa təhdid etməsinin ciddi və misli görünməmiş nəticələrini nəzərə alaraq:
1 - İşğalçı dövlət olan İsrailin 26 dekabr 2025-ci il tarixində qondarma “Somaliland” bölgəsini müstəqil dövlət kimi tanımaq üçün atdığı addımı qətiyyətlə pisləyir və qəti şəkildə rədd edir və bu hərəkətin Somali Federal Respublikasının suverenliyinin, milli birliyinin, ərazi bütövlüyünün və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin kobud şəkildə pozulması olduğunu vurğulayır.
2 - Somali Federal Respublikasının suverenliyinə tam dəstəyini və Somali hökuməti və xalqı ilə sarsılmaz həmrəyliyini bir daha təsdiqləyir və onun birliyini, ərazi bütövlüyünü və ya bütün ərazisi üzərində suverenliyini sarsıda biləcək hər hansı tədbiri və ya hərəkəti qəti şəkildə rədd etdiyini bir daha bildirir.
3 - Dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmətin və separatçı sxemlərin rədd edilməsinin regional təhlükəsizlik və sabitliyin təməl daşı olduğunu və bunun hər hansı bir şəkildə pozulmasının beynəlxalq sülhə və təhlükəsizliyə mənfi təsir göstərəcəyini təsdiqləyir.
4 - İsrail işğalçı qüvvələrinin etdiyi əməlin beynəlxalq hüququn və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinin kobud şəkildə pozulması, dövlətlərin suverenliyinə və ərazilərinin bütövlüyünə hörmət prinsipinin ciddi şəkildə pozulması, Afrika Buynuzu və Qırmızı dəniz bölgəsində sülhə və təhlükəsizliyə birbaşa təhdid olduğunu və beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün ciddi nəticələrə səbəb olduğunu vurğulayır.
5 - İşğalçı dövlət olan İsrailin qondarma “Somaliland” ərazisini müstəqil dövlət kimi tanımasının heç bir hüquqi qüvvəsi olmayan və heç bir beynəlxalq hüquqi status və ya öhdəlik yaratmayan bir akt olduğunu təsdiqləyir. Bu, beynəlxalq ictimai hüquq prinsiplərinin, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinin, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Nizamnaməsinin və dövlətlər arasında münasibətləri tənzimləyən bütün nizamnamələrin açıq şəkildə pozulmasını təmsil edir və beynəlxalq sülhü və təhlükəsizliyi təhdid edən təhlükəli və qəbuledilməz bir presedent təşkil edir.
6 - Qondarma “Somaliland”ın Somali Federal Respublikasının ayrılmaz hissəsi olduğunu və heç bir müstəqil beynəlxalq hüquqi statusa malik olmadığını, onu ayırmaq və ya tanımaq üçün edilən hər hansı bir cəhdin Somalinin daxili işlərinə açıq müdaxilə və Somali Federal Respublikasının birliyinə və suverenliyinə birbaşa hücum olduğunu bir daha təsdiqləyir.
7 – İşğalçı dövlət olan İsrail rəsmisinin 6 yanvar 2026-cı il tarixində Somali Federal Respublikasının ayrılmaz hissəsi olan qondarma “Somaliland” ərazisinə qanunsuz səfərini qətiyyətlə pisləyir və bu səfərin Somali Federal Respublikasının suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün kobud şəkildə pozulması olduğunu təsdiqləyir.
8 - Somali ərazisinin istənilən hissəsində hər hansı qanunsuz xarici hərbi, təhlükəsizlik və ya kəşfiyyat mövcudluğunu, xüsusən də İsrail işğalçı qüvvələrinin hər hansı bir mövcudluğunu qəti şəkildə rədd edir və təsdiq edir ki, hərbi bazalar, təhlükəsizlik və ya müdafiə tənzimləmələri və ya strateji xarakterli investisiyalar da daxil olmaqla hər hansı investisiyalar yaratmaq cəhdi və ya Somali qanuni Federal Hökumətinin razılığı olmadan hər hansı xarici mövcudluq milli suverenliyə hücum və keçilə bilməyən qırmızı xətt təşkil edir.
9 - İşğalçı dövlət olan İsrailin etdiyi hərəkətin beynəlxalq hüququn ciddi şəkildə pozulması və Afrika Buynuzu və Qırmızı dəniz bölgəsində sülh və təhlükəsizliyə birbaşa təhdid olduğunu və beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik, naviqasiya azadlığı və beynəlxalq ticarət üçün ciddi nəticələrə səbəb olduğunu vurğulayır.
10 - Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü və Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü kimi Somali Federal Respublikası Hökumətinin bu təxribatçı İsrail hərəkətini rədd etmək üçün beynəlxalq dəstəyi səfərbər etmək səylərini bir daha təsdiqləyir və Somalinin birliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bir daha təsdiqləyir.
11- Somali Federativ Respublikasının suverenliyini pozan və ya birliyinə və ərazi bütövlüyünə təsir edən qanunsuz hərəkətləri dəstəkləyən hər hansı bir tərəfi məsuliyyətə cəlb etmək üçün səlahiyyətli beynəlxalq məhkəmə və hüquqi mexanizmlərə müraciət etmək hüququnu tanıyır.
12 – Bütün üzv dövlətləri və beynəlxalq və regional təşkilatları Somali Federal Respublikasının milli suverenliyi çərçivəsindən kənarda qondarma “Somaliland” bölgəsinin hakimiyyəti ilə açıq və ya dolayı, siyasi, diplomatik, iqtisadi və ya hüquqi hər hansı bir tanınmadan və ya sövdələşmədən çəkinməyə çağırır.
13 - Hər hansı bir əməkdaşlıq ciddi cinayətlərdə və beynəlxalq hüquq və beynəlxalq humanitar hüququn pozulmasında iştirak hesab edildiyi və beynəlxalq hüquqi məsuliyyətə səbəb olduğu üçün İsrailin Fələstin xalqını yerindən tərpətmək planları ilə birbaşa və ya dolayı əməkdaşlığa qarşı xəbərdarlıq edir.
14- Bu tədbirlə Fələstin xalqını öz torpaqlarından zorla çıxarmaq cəhdləri arasında mümkün olan hər hansı bir əlaqəni tamamilə rədd edir və Qəzza zolağı da daxil olmaqla, Fələstin xalqının hər hansı bir bəhanə ilə Fələstin daxilində və ya xaricində zorla köçürülməsinə yönəlmiş hər hansı bir çağırışı, planı və ya siyasəti və ya işğal olunmuş Fələstin ərazisinin coğrafi və ya demoqrafik tərkibini dəyişdirmək cəhdlərini qəti şəkildə rədd etdiyini təsdiqləyir.
15 - Xəbərdarlıq edir ki, bu təcrübələr terrorizmlə mübarizə aparmaq üçün regional və beynəlxalq səyləri sarsıdır və ekstremist və terrorçu qruplar tərəfindən sızma və istismara məruz qalma ehtimalı yüksək olan kövrək mühitlərin yaradılmasına yol açır ki, bu da regional və beynəlxalq təhlükəsizliyə mənfi təsir göstərir.
16- O, regional və beynəlxalq dəniz təhlükəsizliyinə və həyati əhəmiyyətli gəmiçilik yollarının sabitliyinə ciddi təsir göstərə biləcəyi üçün Afrika Buynuzunu, Qırmızı dənizi və Ədən körfəzini hərbiləşdirmək cəhdlərinə qarşı xəbərdarlıq edir.
17 – İşğalçı dövlət olan İsrailin hərəkətlərinin Ədən körfəzində və Somali sahillərindəki Qırmızı dənizdə geosiyasi xəritəni birtərəfli şəkildə dəyişdirmək üçün təhlükəli bir cəhd olduğunu vurğulayır və beynəlxalq ictimaiyyəti bu hərəkətləri regional və beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə, eləcə də naviqasiya azadlığına və beynəlxalq ticarətə təhdid kimi qarşılamağa çağırır.
18 - İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş katibi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının prezidentlərinə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə və beynəlxalq və regional təşkilatlara müraciət edərək, işğalçı dövlət olan İsrailin Somali Federativ Respublikasının suverenliyini pozmasının və ərazi bütövlüyünə hücumunun ciddiliyini vurğulamağa və onları Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinin müddəalarına uyğun olaraq bu tanınmanı beynəlxalq sülhə və təhlükəsizliyə təhdid kimi rədd edən rəsmi mövqe tutmağa çağırır.
19 - İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzv dövlətlərini Somali Federativ Respublikasının birliyini və suverenliyini dəstəkləmək üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatında, beynəlxalq və regional təşkilatlarda və çoxtərəfli forumlarda, o cümlədən üzv olmayan dövlətlərdəki İƏT qruplarında mövqelərini əlaqələndirməyə və birgə tədbirlər görməyə çağırır.
20 - Beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusən də Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri beynəlxalq sülhü və təhlükəsizliyi qorumaq və Afrika Buynuzu bölgəsində beynəlxalq hüquqa zidd yeni reallıqlar tətbiq etmək cəhdlərinə qarşı çıxmaq üçün razılaşdırılmış çərçivədə hüquqi və mənəvi məsuliyyətlərini öz üzərlərinə götürməyə çağırılır.
21 – Nyu-Yorkdakı İslam Qrupu, Somalinin suverenliyini, birliyini və ərazi bütövlüyünü təsdiqləmək və tanınmadan irəli gələn hər hansı bir tədbiri rədd etmək üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çərçivəsində hərəkətə keçmək qərarına gəldi.
Qondarma Somalilandın qanunsuzluğu, o cümlədən bu barədə qətnamənin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasına təqdim edilməsi
22 - Baş katibə bu qətnamənin icrasını izləmək və Xarici İşlər Nazirləri Şurasının əlli ikinci sessiyasına hesabat vermək tapşırılıb.
(2) nömrəli Qərar
İşğalçı dövlət olan İsrailin Fələstin xalqına qarşı davam edən təcavüzü və onun torpaqlarını ilhaq etmək və didərgin salmaq planları ilə bağlı
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv dövlətlərin Xarici İşlər Nazirləri Şurası, 10 yanvar 2026-cı il tarixində, şənbə günü, işğalçı dövlət olan İsrailin qondarma "Somaliland" bölgəsini müstəqil dövlət kimi tanımasından sonra Somali Federativ Respublikasındakı vəziyyətin inkişafı ilə bağlı iyirmi ikinci fövqəladə sessiyasında toplaşaraq;
İsrailin, işğalçı dövlətin davamlı pozuntuları və Qəzza zolağında atəşkəs sazişini pozması, Qüds də daxil olmaqla Qərb Şəriyədə davam edən pozuntular və cinayətlər, eləcə də işğal olunmuş Fələstin torpaqlarında qanunsuz məskunlaşmaların genişləndirilməsi işığında; və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Nizamnaməsinin prinsiplərini və məqsədlərini təsdiqləyərək;
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının İslam Zirvə Toplantıları və Nazirlər Şurası tərəfindən Fələstin və Əl-Qüds əş-Şərif məsələsi ilə bağlı qəbul edilmiş bütün qətnamələri, o cümlədən 2023 və 2024-cü illərdə Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Ər-Riyad şəhərində keçirilən İsrailin Fələstin xalqına qarşı təcavüzünü müzakirə etmək üçün keçirilən fövqəladə birgə Ərəb və İslam zirvə toplantılarını, eləcə də 21 və 22 iyun 2025-ci il tarixlərində Türkiyə Respublikasının İstanbul şəhərində keçirilən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Xarici İşlər Nazirləri Şurasının əlli birinci sessiyası tərəfindən qəbul edilmiş qətnamələri bir daha təsdiqləyərək; beynəlxalq sülhün və təhlükəsizliyin qorunmasında əsas məsuliyyətin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının daşıdığını xatırladaraq;
İşğalçı dövlət olan İsrailin aparteid tətbiq etdiyini və beynəlxalq hüququ ardıcıl olaraq pozduğunu qəbul edərək;
Təşkilatın məqsədlərinin, prinsiplərinin və işinin mərkəzində duran Qüds və onun müdafiəsi məsələsinin, eləcə də Qüdsün Fələstin Dövlətinin paytaxtı kimi Fələstin ərəb və İslam kimliyinin və onun üzərində tam suverenliyinin əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyirik.
Fələstin məsələsinin bütün İslam xalqı üçün mərkəzi əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyərək və Fələstin xalqının ayrılmaz hüquqlarını, o cümlədən ən başlıcası öz müqəddəratını təyin etmək hüququnu, Fələstin qaçqınlarının geri qayıtmasını, təbii sərvətləri üzərində suverenliyini, müstəqillik hüququnu və 4 iyun 1967-ci il tarixindən əvvəlki sərhədləri və paytaxtı Qüds olan müstəqil və suveren Fələstin Dövlətinin qurulması hüququnu dəstəkləyərək;
1 - Orta Şərqdə ədalətli, davamlı və hərtərəfli sülhün strateji bir seçim olaraq, işğalçı dövlət olan İsrailin 1967-ci ildən bəri işğal edilmiş bütün Fələstin ərazilərindən, o cümlədən Qəzza zolağı və Qərb sahili, o cümlədən Şərqi Qüdsdən tamamilə çıxarılması və Fələstin Dövləti Hökumətinə və Fələstin xalqına öz müqəddəratını təyin etmək, müstəqillik və azadlıq hüquqları da daxil olmaqla qanuni hüquqlarını bərpa etməyə imkan verməsi, Fələstin Dövlətinin 4 iyun 1967-ci ildən əvvəlki sərhədlərdə, paytaxtı Şərqi Qüds olmaqla suverenliyinin və Fələstin qaçqınlarının müvafiq Birləşmiş Millətlər Təşkilatının qətnamələrinə və 2002-ci ildən bəri ardıcıl keçirilən Ərəb və İslam zirvə görüşlərində qeyd edildiyi kimi, bütün elementləri və təbii ardıcıllığı ilə Ərəb Sülh Təşəbbüsünə əsaslandığını təsdiqləyir.
2- Atəşkəsin möhkəmləndirilməsi və davamlılığı, işğalçı dövlət olan İsrailin Fələstin xalqına, xüsusən də Qəzza zolağında təcavüzünün dayandırılması və Təhlükəsizlik Şurasının 2803 saylı qətnaməsində nəzərdə tutulduğu kimi atəşkəs sazişinin ikinci mərhələsinə keçid, İsrailin tamamilə geri çəkilməsi, bərpa mərhələsinin başa çatdırılması və yenidənqurmaya doğru irəliləməsi, Fələstin Dövləti Hökumətinin Qəzza zolağında bütün funksiyalarını həyata keçirməsinə imkan yaradılması, bütün keçidlərin açılması və zolağın bütün hissələrinə lazımi humanitar yardımın çatdırılmasını təmin edilməsi tələb olunur və müstəmləkəçi işğalçı dövlət olan İsraili öhdəliklərini yerinə yetirməməsi nəticəsində səylərin uğursuzluğuna görə tam məsuliyyətə cəlb edir;
3 - Fələstin xalqının fərdi və ya kollektiv şəkildə öz torpaqları daxilində və ya xaricində didərgin salınmasına, yaxud istənilən formada və istənilən şəraitdə və ya əsaslandırma ilə məcburi köçürülməsinə, sürgünə və deportasiyaya yönəlmiş planlara qəti şəkildə rədd cavabı verir və qəti şəkildə müxalifətini təsdiqləyir, bunu etnik təmizləmə, beynəlxalq hüququn ciddi şəkildə pozulması, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutuna əsasən insanlığa qarşı cinayət, dövlətlərin suverenliyinə və sabitliyinə qəbuledilməz qəsd və onların təhlükəsizliyinə və ərazi bütövlüyünə təhdid hesab edir. Aclıq və yandırılmış torpaq siyasətini və ya Fələstin xalqını öz torpaqlarından çıxmağa məcbur etməyə yönəlmiş düşmənçilik şəraitinin yaradılmasını pisləyir və İsrailin Fələstin coğrafiyasını və demoqrafiyasını azaltmaq cəhdlərini rədd edir.
4 - O, ilhaq, qanunsuz məskunlaşma, evlərin sökülməsi, torpaqların müsadirə edilməsi, infrastrukturun dağıdılması, məskunlaşma terrorizmi, İsrail ordusunun Fələstin düşərgələrinə və şəhərlərinə müdaxiləsi, Fələstin şəhər və kəndlərinin parçalanması, İsrail hərbi nəzarət məntəqələrində fələstinlilərə qarşı təqib və işğal olunmuş Fələstin ərazisinin istənilən hissəsi, o cümlədən Qüds üzərində iddia edilən İsrail suverenliyini tətbiq etmək cəhdlərinin bütün siyasət və prosedurlarının dayandırılmasına çağırdı ki, bu da bütün vəziyyəti görünməmiş şəkildə alovlandırmaqla hədələyir, regional vəziyyəti daha da alovlandırır və mürəkkəbləşdirir, beynəlxalq hüquq prinsiplərinin və müvafiq Birləşmiş Millətlər Təşkilatının qətnamələrinin kobud şəkildə pozulması və beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə təhdid təşkil edir.
5 - İşğalçı dövlət olan İsrailin davam edən hərəkətlərini və siyasətini və onun qanunsuz əməllərini, o cümlədən Müqəddəs Qüds şəhərində bütün beynəlxalq qətnamələri və qanunları pozan irqçi qanunların tətbiqini, o cümlədən onun əsl fələstinli sakinlərinin zorla köçürülməsini, evlərin sökülməsini, yaşayış məntəqələrinin və onu təbii Fələstin ətraf mühitindən təcrid etmək üçün divarın tikilməsini, xristian və müsəlman ibadətçilərinin təqib edilməsini və onların ibadət yerlərinə daxil olmasına və dini ayinlərini yerinə yetirməsinə mane olmasını, eləcə də Müqəddəs Şəhəri yəhudiləşdirməyə və mövcud tarixi və hüquqi reallığı dəyişdirməyə, tarixi yerlərini, Fələstin ərəb və İslam kimliyini və demoqrafik tərkibini dəyişdirməyə yönəlmiş tədbirləri qətiyyətlə pisləyir, eyni zamanda bütün bu tədbirlərin etibarsız və etibarsız olduğunu vurğulayır.
6 - Bütün ərazisi ilə birlikdə mübarək Əl-Əqsa Məscidi/Nəcib Ziyarətgahının olduğunu təsdiqləyir.
144 kvadratmetrlik Əl-Əqsa məscidi kompleksi yalnız müsəlmanlar üçün ibadət yeridir. İordaniya Vəqf Nazirliyi ilə əlaqəli Qüds Vəqfi və Əl-Əqsa Məscidi İşləri İdarəsi, işğal olunmuş Qüdsdəki İslam və Xristian müqəddəs yerlərinin tarixi Haşimi qəyyumluğu çərçivəsində Əl-Əqsa məscidi kompleksinə girişin idarə olunması, saxlanılması və tənzimlənməsindən məsul olan yeganə qanuni orqandır. Bəyanatda həmçinin Mərakeş Kralı Əlahəzrət VI Məhəmmədin sədrlik etdiyi Qüds Komitəsinin rolu təsdiqlənir və onunla əlaqəli Beyt Mal Əl-Qüds Agentliyinin səyləri təqdir olunur.
7 - Bütün üzv dövlətləri işğal olunmuş Qüds şəhərini müstəmləkəçi işğalçı dövlət olan İsrailin iddia edilən paytaxtı kimi tanıyan və ya səfirliyini ora köçürən hər hansı bir dövlətə qarşı, o cümlədən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinə əməl edənə qədər onunla münasibətləri məhdudlaşdırmaq və yenidən nəzərdən keçirməklə bağlı İslam Zirvə Toplantılarının və digər konfransların qətnamələrinə əməl etməyə çağırır və üzv dövlətlərdən öz mövqelərini bildirmək və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Müqəddəs Qüds şəhəri ilə bağlı mövqeyini və qəti mesajını çatdırmaq üçün bütün dövlətlərlə təsirlərindən və münasibətlərindən istifadə etmələrini xahiş edir.
8 - İşğalçı dövlət olan İsrail tərəfindən törədilən bütün cinayətlərin müharibə cinayətləri, insanlığa qarşı cinayətlər və soyqırım cinayəti olduğunu təsdiqləyir və bu da beynəlxalq və beynəlxalq cinayət hüququna əsasən məsuliyyətə cəlb olunmağı və təqib olunmasını tələb edir. İşğalçı dövlət olan İsrail tərəfindən 1948-ci il Soyqırım Cinayətinin Qarşısının Alınması və Cəzalandırılması haqqında Konvensiyanın müddəalarını pozması ilə bağlı Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə qaldırılan işə qoşulmağın vacibliyini vurğulayır. Həmçinin, işğalçı dövlət olan İsrailin davam edən qanunsuz işğalı və Fələstin Dövlətində törətdiyi və törətməkdə davam edən soyqırımı cinayətlərinə görə məsuliyyət daşımasını təmin etmək üçün Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi tərəfindən verilmiş hüquqi rəylərin icrasının izlənilməsinin vacibliyini vurğulayır.
9 – İsrail Knesseti tərəfindən “UNRWA-nın il ərzində fəaliyyətinin dayandırılması haqqında qanun”la bağlı düzəlişin ilkin təsdiqini kəskin şəkildə pisləyir və dərin narazılığını bildirir.
2025-ci il tarixli, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstin Qaçqınlarına Yardım və İşlər Agentliyinin (UNRWA) adına qeydiyyatdan keçmiş əmlaklara su və elektrik xidmətlərinin göstərilməsini qadağan edən və əmlaklarının müsadirəsinə icazə verən, İsrailin işğal olunmuş Fələstin ərazisi üzərində suverenliyinin olmadığını təsdiqləyən və UNRWA ilə bağlı olaraq, bu kontekstdə Fələstin qaçqınları məsələsinin ədalətli və hərtərəfli şəkildə həll edilməsinin və beynəlxalq qanuniliyin qətnamələrinə uyğun olaraq onların geri qayıtma hüququnun təmin edilməsinin zəruriliyini və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstin məsələsinə qarşı bütün aspektlərində daimi məsuliyyətini təsdiqləyən, ona və ya onun məsuliyyətlərinə qarşı hər hansı bir pozuntunu rədd edən və məsuliyyətlərini dəyişdirməyən və ya başqa tərəfə ötürməyən və UNRWA-nın beş fəaliyyət sahəsindəki düşərgələrin içərisində və xaricində Fələstin qaçqınlarına həyati xidmətlər göstərməkdə məsuliyyətlərini davam etdirməsinin zəruriliyini təsdiqləyən və dövlətləri və donorları agentliyə siyasi və maliyyə cəhətdən dəstək vermək öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağıran və üzv dövlətləri agentliyə daha çox siyasi və maliyyə dəstəyi səfərbər etməyə çağıran sənəd;
10- İşğalçı dövlət olan İsrailin Hebrondakı İbrahimi məscidinə hücumlarını, ən son olaraq İbrahimi məscidindəki planlaşdırma və tikinti səlahiyyətlərini Hebron bələdiyyəsindən geri götürüb qanunsuz İsrail işğalı ilə əlaqəli qurumlara təhvil vermək barədə qanunsuz qərarını və məscidi tamamilə ələ keçirmək və nəzarət etmək məqsədi daşıyan qanunsuz tədbirlərinin davam etməsini qətiyyətlə pisləyir və İbrahimi məscidi də daxil olmaqla, Hebronun Köhnə şəhərindəki Dünya İrsi Saytının Fələstin Dövlətinin və onun mədəni irsinin ayrılmaz hissəsi olduğunu bir daha təsdiqləyir və beynəlxalq hüququ pozan bu hücumlara görə qanunsuz müstəmləkə işğalçı dövlət olan İsraili tam məsuliyyətə cəlb edir və üzv dövlətləri İsrailin pozuntularını və planlarını dərhal dayandırmaq üçün bütün addımları dəstəkləməkdə UNESCO ilə əməkdaşlıq etməyə çağırır;
11 – İşğalçı dövlət olan İsrailin beynəlxalq humanitar və yardım təşkilatlarına qarşı gördüyü bütün qanunsuz tədbirləri pisləyir. Bunlardan ən sonuncusu İsrail işğal hakimiyyətinin Fələstin Dövlətinin ərazisində, xüsusən də Qəzza zolağında fəaliyyət göstərən 37 ən tanınmış beynəlxalq humanitar və yardım təşkilatının iş icazələrini ləğv etmək qərarı idi. O, beynəlxalq ictimaiyyəti və Birləşmiş Millətlər Təşkilatını İsrailin bu tədbirlərini rədd etməyə və bu qanunsuz və qisasçı siyasətlərə qarşı çıxmaq və işğalçı dövlət olan İsraili cinayətlərindən və beynəlxalq hüququn ciddi pozuntularından çəkindirmək üçün bütün zəruri cəza tədbirlərini görməyə çağırır.
12 - Fələstin məsələsinin sülh yolu ilə həlli və iki dövlətli həllin həyata keçirilməsi üzrə Yüksək Səviyyəli Beynəlxalq Konfrans tərəfindən qəbul edilmiş Nyu-York Bəyannaməsini və onun əlavələrini dəstəklədiyini və Nyu-York Bəyannaməsinin və Fələstin məsələsi ilə bağlı müvafiq BMT qətnamələrinin həyata keçirilməsi üçün bütün addımların atılmasının vacibliyini bir daha təsdiqləyir.
13 – Fələstin Dövlətini tanıyan dövlətlərin mövqelərini və qərarlarını təqdir edir, Fələstin xalqının öz müqəddəratını təyin etmək və beynəlxalq səviyyədə tanınmış 1967-ci il sərhədləri daxilində müstəqil dövlətinin qurulması hüququnu təsdiqləyir və fundamental dəstək verir və hələ Fələstin Dövlətini tanımayan bütün dövlətləri paytaxtı Şərqi Qüds olan Fələstin Dövlətini tanımaqla və onun Birləşmiş Millətlər Təşkilatına tamhüquqlu üzvlüyünü dəstəkləməklə öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırır, bunu iki dövlətli həllin tətbiqi və qorunması, regionda və dünyada sülhə və sabitliyə nail olmaq üçün fundamental sütun hesab edir.
14 - İsrail həbsxanalarındakı cəsur fələstinli məhbuslara qarşı İsrailin əməllərini pisləyir və qınayır, beynəlxalq ictimaiyyəti və beynəlxalq qurumları beynəlxalq humanitar hüququn qorunması və onların azad edilməsi altında onların hüquqlarını təmin etmək üçün çalışmağa çağırır. Həmçinin, İsrailin fələstinli məhbuslara qarşı ölüm hökmünü qanuniləşdirmək addımlarını pisləyir və bunu əlavə cinayət, beynəlxalq hüququn, xüsusən də beynəlxalq humanitar hüququn və Cenevrə Konvensiyalarının, o cümlədən 1949-cu il müharibəsi zamanı hərbi əsirlər və yaralılarla bağlı Birinci və Üçüncü Cenevrə Konvensiyalarının kobud və əxlaqsız şəkildə pozulması hesab edir.
15 - Bütün dövlətləri Fələstin xalqının əzablarını yüngülləşdirmək və torpaqlarında dözümlülüyünü gücləndirmək üçün onlara dəstək və humanitar yardım göstərməyə, Fələstin Dövləti Hökumətinə tətbiq edilən işğala və İsrail blokadasına son qoymaq və təmizləmə vəsaitlərini ayırmaq üçün işləri davam etdirməyə çağırır. Dövlətləri Fələstin Muxtariyyətinin büdcəsini dəstəkləmək üçün Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı tərəfindən elan edilmiş təcili beynəlxalq koalisiyaya qoşulmağa çağırır. İşğal olunmuş Fələstin ərazisində fəaliyyət göstərən beynəlxalq humanitar təşkilatların və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının agentliklərinin, xüsusən də UNRWA-nın oynadığı mühüm rolu yüksək qiymətləndirir və onlara lazımi dəstəyi göstərməyə çağırır.
16 - Baş katibə bu qətnamənin icrasını izləmək və Xarici İşlər Nazirləri Şurasının əlli ikinci sessiyasına hesabat vermək tapşırılıb.
(bitdi)
